Xuất khẩu vắc-xin giảm gần 100%, chính sách ngoại giao vắc-xin của Trung Quốc thất bại

Trần Phong

Vắc xin sản xuất tại Trung Quốc có khả năng bảo vệ yếu hơn đối với các biến thể Omicron (Ảnh: AFP).

Dịch COVID-19 tiếp tục lây lan ở Trung Quốc, và khối lượng xuất khẩu vắc xin do Trung Quốc sản xuất đã giảm đáng kể. Chính sách ngoại giao vắc xin của ĐCSTQ nhằm xuất khẩu quyền lực mềm đã gặp phải những thất bại.

So với các sản phẩm của Mỹ và châu Âu, vắc xin sản xuất tại Trung Quốc có khả năng bảo vệ yếu hơn đối với các biến thể Omicron có khả năng lây truyền cao. Theo dữ liệu của UNICEF, Sinopharm, Sinovac và CanSino Bio đã xuất khẩu tổng cộng 6,78 triệu liều vắc xin COVID-19 trong tháng 4, giảm 97% so với mức đỉnh tháng 9 năm 2021. Doanh số bao gồm một sản phẩm có quy trình sản xuất (như đóng chai, v.v.) thực hiện ở nước ngoài.

Đồng thời, vắc xin do Pfizer và BioNTech của Đức hợp tác phát triển đã xuất khẩu 55,69 triệu liều trong tháng 4, giảm 71% so với tháng 9, nhưng con số xuất khẩu này gấp hơn 8 lần so với xuất khẩu của Trung Quốc. Xuất khẩu vắc-xin Moderna của Hoa Kỳ giảm 57% xuống còn 16,49 triệu liều, và số lượng cũng cao hơn nhiều so với những sản phẩm được sản xuất tại Trung Quốc.

Theo hãng nghiên cứu Airfinity của Anh, vắc-xin Trung Quốc được sử dụng cho mũi tiêm nhắc lại thứ ba đã giảm mạnh. So với liều đầu tiên, số lần vắc-xin Trung Quốc được sử dụng để tiêm nhắc lại đã giảm 98% ở Pakistan, 93% ở Indonesia, 92% ở Bangladesh và 74% ở Brazil.

Công ty Bridge Consulting có trụ sở tại Bắc Kinh lưu ý rằng Brazil và Indonesia đã không gia hạn hợp đồng vắc xin Trung Quốc đã hết hạn vào năm ngoái.

Hiệu quả thấp của vắc xin sản xuất tại Trung Quốc

Biến thể Omicron đã lan truyền nhanh chóng kể từ mùa thu năm ngoái và các quan chức y tế Trung Quốc đã thừa nhận rằng vắc-xin Trung Quốc không có hiệu quả chống lại Omicron. Một nghiên cứu được công bố vào tháng 3 bởi Đại học Hồng Kông trên khoảng 4.300 người bị nhiễm bệnh tiêm vắc-xin do Trung Quốc sản xuất ở Hồng Kông cho thấy số người phát triển các triệu chứng nghiêm trọng sau khi tiêm vắc-xin Sinovac nhiều gấp ba lần so với những người được tiêm Pfizer.

Vào tháng 4 năm nay, một nghiên cứu của Trung tâm Quốc gia về Bệnh Truyền nhiễm (NCID) của Singapore cho thấy tỷ lệ những người bị mắc bệnh có triệu chứng nặng dù đã được tiêm hai liều vắc xin của Trung Quốc cao gấp 5 lần so với những người được tiêm vắc xin Pfizer, và tỷ lệ lây nhiễm đột phá thậm chí nhiều hơn so với những người đã được chủng ngừa Pfizer 6 lần.

Vắc xin Sinopharm và vắc xin Sinovac sản xuất tại Trung Quốc là vắc xin “vi rút bất hoạt”; trong khi các vắc xin như Pfizer và Moderna thường được sử dụng ở các nước châu Âu và Mỹ là vắc xin mRNA.

Các chuyên gia chỉ ra rằng vắc-xin bất hoạt, chiếm phần lớn vắc-xin được sản xuất ở Trung Quốc, kém hiệu quả hơn vắc-xin dựa trên công nghệ mRNA mới hơn.

Hiện nay, số ca mắc mới đang giảm ở châu Á, ngoại trừ Trung Quốc, nơi Thượng Hải đã bị đóng cửa trong sáu tuần và Bắc Kinh vẫn chưa khá hơn. Một người đàn ông khoảng 30 tuổi ở Đại Liên nói với Nihon Keizai Shimbun rằng: “Một lý do là ở Trung Quốc đại lục, chỉ có vắc xin nội địa hiệu quả thấp mới được chấp thuận”.

Xuất khẩu vắc xin của Trung Quốc có mục đích chính trị

Kết quả xuất khẩu vaccine giảm là một bước lùi cho chính sách ngoại giao vắc xin của Trung Quốc. Bắc Kinh đã tích cực xuất khẩu vắc xin do Trung Quốc sản xuất sang Đông Nam Á, Trung Đông và Nam Mỹ, và ba công ty Trung Quốc từng xuất khẩu nhiều vắc xin hơn Pfizer. Một phần nguyên nhân là do vắc-xin Trung Quốc là lựa chọn duy nhất dành cho các nước đang phát triển, vì Mỹ và châu Âu cân nhắc việc cung cấp vắc-xin cho công dân của họ trước.

Việc xuất khẩu vắc xin của ĐCSTQ có mục đích chính trị. Bắc Kinh đã gây áp lực buộc các nước đang phát triển phải ủng hộ lập trường của mình trong các vấn đề như Đài Loan để đổi lấy vắc-xin. Vào tháng 2 năm 2021, quốc gia Nam Mỹ Ghi-nê đã hủy bỏ thỏa thuận thành lập văn phòng đại diện của Đài Loan tại Ghi-nê sau khi nước này tuyên bố chấp nhận vắc xin do Trung Quốc viện trợ.

Khi quốc gia Mỹ Latinh Nicaragua chuyển quan hệ ngoại giao từ Đài Loan sang Bắc Kinh vào tháng 12 năm 2021, nước này đã nhận được 200.000 liều vắc xin do Trung Quốc sản xuất trong vòng chưa đầy một tuần. Trung Quốc đã gây áp lực lên các đồng minh của Đài Loan, Honduras, Belize và Guatemala, những nước đang chờ đợi sự giúp đỡ từ phương Tây và Hoa Kỳ.

Trong báo cáo thường niên được công bố vào tháng 2, các cơ quan tình báo Estonia cáo buộc Bắc Kinh sử dụng “chính sách ngoại giao vắc xin cứng rắn, gian trá và chính trị hóa” như một “công cụ gây áp lực” để đạt được chính sách đối ngoại và an ninh. Báo cáo cho biết vắc xin của Trung Quốc được sử dụng như một “phần thưởng” cho các quốc gia bỏ qua vấn đề Tân Cương trong các tổ chức quốc tế.

Kevin Sheives, phó giám đốc Diễn đàn Quốc tế về Nghiên cứu Dân chủ tại Quỹ Quốc gia về Dân chủ, và Ryan Arick, trợ lý chương trình, đã xuất bản trên Tạp chí Nikkei Asian Review vào tháng 5 năm 2021 với tiêu đề “quốc gia chuyên chế đang sử dụng Vắc xin COVID để lật đổ nền dân chủ ”.

Bài báo nói rằng đối với ĐCSTQ, vắc xin là một con bài mặc cả quan trọng trong giao dịch. ĐCSTQ sẽ bán hoặc tặng vắc xin cho các quốc gia khác để đổi lấy lợi thế chính trị. Một lần nữa, mục tiêu sức khỏe cộng đồng không được đặt lên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của chính quyền Trung Quốc.

Năm ngoái, Paraguay cáo buộc các nhà sản xuất Trung Quốc buộc Paraguay cắt quan hệ ngoại giao với Đài Loan bằng cách chào bán vắc xin do Trung Quốc sản xuất như một con bài thương lượng. Tổng thống Paraguay Mario Abdo Benítez cho biết, Paraguay sẵn sàng đàm phán trực tiếp với các nhà sản xuất Trung Quốc về việc thu mua vắc xin, nhưng không chấp nhận bất kỳ hình thức “tống tiền” nào để đổi lấy vắc xin trong quan hệ ngoại giao.

Related posts